Category Archives: Tips & Tricks stock

Model release voor stock

Model release

Als je stockfoto’s maakt waarop mensen herkenbaar zijn moet je in vrijwel alle gevallen ervoor zorgen dat deze personen een zogenaamde model release of modelovereenkomst hebben ondertekend. Hiermee geven zij aan dat zij akkoord gaan met het commerciële gebruik van de foto’s waarin zij zichtbaar zijn. Het is dus een officieel en juridisch document dat de persoon in de foto én de fotograaf beschermt en aangeeft dat de fotograaf toestemming voor verspreiding van de foto met het beeld van deze persoon heeft gevraagd. Eigenlijk doen deze personen, modellen volgens het jargon, afstand van hun rechten en dragen zij die over aan degenen die de foto’s kopen en zullen gebruiken. Een model release voorkomt dat er later problemen op juridisch vlak ontstaan, iets wat wel heel goed mogelijk is als de afgebeelde persoon geen toestemming voor verspreiding en commercieel gebruik van de foto heeft gegeven.

Een uitzondering hierop is als het een foto met zogenaamde nieuwswaarde betreft en dus redactioneel (editorial) gebruikt gaat worden. Dit geldt natuurlijk al gauw voor bekende mensen, maar kan ook gelden voor algemeen publiek in een beeld dat geacht wordt nieuwswaarde te bezitten.

Model release downloaden

Vrijwel alle stockbureaus bieden concepten van deze model releases (modelovereenkomsten) ter download aan, zodat je niet zelf zo’n contract hoeft op te stellen of er het internet voor hoeft af te zoeken. Een model release moet worden getekend door het model, de fotograaf en een getuige. Als het model minderjarig is moet ook een van de ouders een handtekening plaatsen om de instemming te bekrachtigen.

 

Omdat alle grote stockbureaus een model release verlangen accepteren ze ook vaak elkaars formulieren of een algemene (generic) model release. Dit betekent dat je je model maar één keer om een handtekening hoeft te vragen en je de release bij meerdere bureaus kunt gebruiken.

 

Bij de meeste releases kom je een frase tegen waarin iets staat in de trant van ‘For good and valuable Consideration’. Dit betekent dat de fotograaf het model een geldelijke vergoeding heeft gegeven voor zijn of haar arbeid, het poseren. Omdat het vaak een vriendendienst betreft kun je hier het best $1 invullen. Het invullen hiervan is nodig om het contract bindend te maken.

 

De meest sites gaan ermee akkoord als je voor ieder model één overeenkomst invult en indient. Voor elke nieuwe foto met hetzelfde model kun je dan simpel via de site van het bureau de release weer oproepen en aan je foto koppelen. Er zijn echter uitzonderingen. Zo verlangt iStock dat je voor elke shoot, ook als is het een model met wie je al eerder hebt gewerkt, een nieuwe model release indient. Als je veel van dergelijke shoots hebt gedaan kan het aantal dus aardig oplopen en is het zaak een en ander goed bij te houden.

 

 model release

 

Model herkenbaar?

Ook beoordelen bureaus het feit of iemand herkenbaar op een foto staat, en of er dus een model release nodig is, verschillend. Sommige vinden iemand ook herkenbaar als hij met zijn gezicht staat afgewend of als zelfs zijn hoofd helemaal niet zichtbaar is. Soms is de aanwezigheid van een arm of been al voldoende om een model release te verlangen. Lees de instructies van elk bureau daarom goed na op hun websites.

 

Als je ook video’s maakt met modellen, let er dan op dat je model release ook daarnaar verwijst en niet (alleen) spreekt van foto’s en fotograaf. De woorden video en videographer moeten expliciet worden genoemd in de overeenkomst.

 

En als je liever niet met zo’n enorme papierhandel wilt werken kun je ook gebruikmaken van een app om het leven wat eenvoudiger te maken. De app Easy Release kunnen we van hart aanbevelen omdat hij zeer gebruiksvriendelijk is en ook door de meeste stock sites wordt geaccepteerd.

 

Vergeet ook niet een headshot van je model te maken want op de meeste releases moet je ook een (pas)foto van het model plakken voor de herkenbaarheid. De app heeft daar uiteraard een eigen voorziening voor.

 

Hieronder in het kort de instructies van de belangrijkste drie stocksites en waar je hun eigen model releases kunt downloaden in het Engels en soms ook in het Nederlands.

 

Richtlijnen voor de drie grootste stock sites

Model release voor Shutterstock

Shutterstock accepteert één model release per model. Je kunt deze model release dus bij meerder foto’s van het model, van verschillende shoots in tijd en locatie, gebruiken.
Een release is benodigd als een individu in de foto herkend kan worden. Dit kan hem ook zitten in accessoires of kleding en het hoeft dus niet per se alleen te gaan om het gezicht.
Ze prefereren hun eigen model release maar accepteren ook andere releases van onder andere 123rf, Alamy, Bigstock, Dreamstime, Fotolia, iStock en de app
Easy Release (default release). De eigen release van Shutterstock is beschikbaar in meer dan tien talen, waaronder Nederlands. Een uitgebreide toelichting op de vereisten omtrent de model release van Shutterstock vind je op hun helpforum voor contributors en hun blog.  Hier vind je ook instructies hoe je een model release aan een foto toevoegt.
Het document met de blanco model release van Shutterstock kun je via deze link downloaden. Kies aldaar de gewenste taal.

Model release voor Dreamstime

Dreamtime accepteert een model release per model. Je kunt deze model release dus bij meerdere foto’s, van verschillende shoots in tijd en locatie, gebruiken. Je moet echter wel een nieuwe release uploaden als een model waar je vaker mee werkt in een andere leeftijdscatergorie gaat vallen, van bijvoorbeeld de groep 21-30 jaar naar de groep 31-45 jaar. In principe heb je dus genoeg aan één release per model.
Een release is benodigd als een individu, dat het hoofdonderwerp in de foto’s is, herkend kan worden. Dreamstime is hier minder specifiek dan andere bureaus en geeft niet aan hoe ze ‘herkenbaar’ definiëren en of dat dus ook geldt voor mensen die wellicht aan accessoires of kleding herkenbaar zijn of wiens gezicht niet zichtbaar is.

 

Dreamstime accepteert diverse soorten model releases, afgezien van hun eigen overeenkomst. De release moet wel voldoen aan hun vereisten, die je hier vindt samengevat en mag geen verwijzing naar of logo’s van andere stocksites bevatten. Je kunt dus niet klakkeloos de release van Shutterstock of iStock indienen, je moet deze wel wat aanpassen. Maar in dat geval is het natuurlijk beter om de eigen versie van Dreamstime te gebruiken of gebruik te maken van de app Easy Release, die ze ook accepteren.

 

Diverse vragen over het gebruik van een model release worden op de website van Dreamtime beantwoord.
Hoe je een  model release aan een foto toevoegt lees je ook op de website.
Het document met de blanco model release van Dreamtime kun je hier downloaden. Kies aldaar de gewenste taal.

Model release voor iStockphoto

iStock verlangt per model voor elke nieuwe shoot een nieuwe release. Het is dus niet zoals bij Dreamstime dat je kunt volstaan met het een keer uploaden van een release per model. Ook als je van een model op een en dezelfde dag verschillende foto’s maakt in een andere setting, heb je voor elke aparte shoot een nieuwe release voor dat model nodig. Je moet de release ook aan elke foto apart toevoegen, je kunt niet aangeven dat de release voor meerder foto’s geldt.
iStock legt er de nadruk op dat ze de rechten wil beschermen van model, fotograaf en gebruikers van de foto’s. Net als andere sites maakt ook iStock onderscheidt tussen commercieel en redactioneel gebruik. Een release is vereist voor commercieel gebruikt indien het volgende van toepassing is:
  • het gezicht van het model is zichtbaar;
  • bijzondere kenmerken (tatoeages, specifieke kleding) zijn zichtbaar;
  • het betreft naaktfotogrtafie;
  • als mensen zichzelf dankzij de context kunnen herkennen, ook al is hun gezicht niet zichtbaar;
  • als het model meedoet aan een (semi)-professionele sport of activiteit.

 

Of een persoon herkenbaar is wordt door de editors tijden het reviewproces beslist. De context kan een grote rol spelen bij het oordeel dat er wel degelijk een release nodig is ook al is de persoon zelf niet direct herkenbaar, bijvoorbeeld omdat zijn gezicht wazig is.
Bij iStock neemt men in ieder geval liever het zekere voor het onzekere en zal men al gauw om een release vragen. De zeer specifieke richtlijnen van iStock kun je hier nalezen en ook hier vind je meer informatie.

 

iStockphoto accepteert de eigen model release en releases van onder andere de app Easy Release. Zie de website van iStock voor instructies hoe je een model release aan een foto toevoegt.

 

Sinds Getty Images iSockphoto heeft overgenomen werken ze met de model release van Getty Images. Je kunt deze hier downloaden:
Er is nog geen Nederlandse versie beschikbaar. Getty stelt een tip sheet beschikbaar als je je model moet uitleggen waarom je een model release nodig hebt. Je kunt de sheet hier downloaden.

 

Model releases van andere stock sites

De concepten van de model release die andere stock sites gebruiken kun je hier vinden:

 

Een voorbeeld van een algemene (generic) model release vind je hier. Let er wel op dat deze voldoet aan de vereisten van de stock site waar je hem gaat indienen.